LƯỢC SỬ CUỘC TỬ ĐẠO 16/7/1885

TÓM LƯỢC TIỂU SỬ CHA JEAN MARIE POIRIER TÂN (1848-1885),

CUỘC TỬ ĐẠO CỦA NGÀI & GIÁO DÂN GIÁO XỨ BÀU GỐC (16/7/1885)

I. Hồn tông đồ

“– Anh muốn thổ lộ với em điều này, anh tôi nói nhỏ với tôi, nhưng em phải hứa là giữ bí mật cho đến khi anh cho phép em nói ra; em có hứa không? – Vâng, tôi trả lời anh. – Anh sẽ làm nhà truyền giáo, vâng, anh sẽ đi thật xa, thật xa để chinh phục các linh hồn cho Chúa…Dù anh chỉ chinh phục được một linh hồn thôi, thì anh cũng sẽ đi, bất cứ giá nào”.

Đó là câu chuyện xảy ra vào một buổi chiều tháng 8 năm 1864.
Chính một người em gái của vị tử đạo: Cha Jean-Marie Poirier Tân, kể lại cho chúng ta. Khi đó cha được 16 tuổi, và đây là lần đầu tiên ngài nói về dự định sống đời tông đồ của ngài.

Sáu năm sau, khi cô em gái đó đi tu dòng Đức Mẹ Vô nhiễm, bấy giờ cha Jean-Marie Poirier Tân là chủng sinh của Đại chủng viện Rennes đến thăm em, và nhắc lại ước mơ thành nhà truyền giáo của ngài:

Lễ giỗ tổ tiền hiền tử đạo giáo xứ Bàu Gốc

Lễ giỗ tổ tiền hiền tử đạo giáo xứ Bàu Gốc

Hằng năm cứ đến ngày 20 tháng Ba âm lịch trong tiết Thanh minh- năm nay nhằm thứ Sáu 08/5, giáo xứ Bàu Gốc tổ chức lễ giỗ tổ các tiền nhân tử đạo. Cha sở Jean Marie  Poirier Tân và 400 giáo dân đã bị giết chết và thiêu cháy trong nhà thờ vào sáng sớm ngày 16/7/1885 (x. http://archives.mepasie.org/notices/notices-biographiques/poirier-1 và ADRIEN LAUNAY, Nos missionnaires, précédés d’une étude historique sur la Société des Missions Étrangères, Retaux-Bray, Paris, 1886, tr. 207-307, bản dịch đăng trong http://gpquinhon.org/qn/news/Lich-su-giao-phan/Cha-Jean-Marie-Poirier-Tan-1848-1885-2808/#.VVG5Do7tmko)

Sau khi viếng thánh địa tử đạo và lăng tử đạo, thánh lễ đồng tế được cử hành lúc 9g30 bên cạnh ngôi nhà thờ nay chỉ còn khung sườn.

HÀNH HƯƠNG MỘ TỬ ĐẠO BÀU GỐC 01-5-2013

CUỘC HÀNH HƯƠNG VIẾNG MỘ TỬ ĐẠO BÀU GỐC 01-5-2013

So với những năm trước, lễ giỗ tử đạo giáo xứ Bàu Gốc trong Năm Đức tin này thật đông đảo giáo dân trong và ngoài giáo xứ. Đặc biệt năm nay có đông đủ anh chị em giáo dân Ba Tơ, dù ở nơi xa xôi nhất. Đây là dịp hành hương để lãnh ơn toàn xá theo “Văn thư hướng dẫn hưởng ơn toàn xá trong năm đức tin” của Đức Giám mục Giáo phận. 

Có hầu hết đại diện các giáo xứ trong giáo hạt Quảng Ngãi: giáo xứ Châu Ổ, giáo xứ Phú Hòa, Châu Me, Kỳ Tân, nổi bật là đông đảo quý chức việc giáo xứ Quảng Ngãi với đồng phục cùng màu áo lễ các thánh tử đạo, và đặc biệt có Soeur Phụ trách Anna Dạ Thảo và hai soeur cộng đoàn Mến Thánh Giá Mai Trinh tham gia và điều khiển ban hát.

Cha Hạt trưởng Giuse Trương Đình Hiền chủ tế và giảng lễ. Cùng đồng tế có các cha: Cha Micae Trương Văn Hành, nguyên Bề trên cộng đoàn DCCT Châu Ổ, cha Ghêgôriô Lê Văn Hiếu, cha sở Kỳ Tân, cha Giacôbê Bùi Tấn Mai cùng cha sở Bàu Gốc, Ghêgôriô Văn Ngọc Anh và cha phó Louis Huỳnh Anh Trung. Một số cha vì bị trùng chương trình ở giáo xứ nên không thể tham dự đông đủ như những năm trước.

Sau khi cùng nhau viếng thánh địa tử đạo, lăng mộ tử đạo, phần mộ cha Hai trong ngôi nhà thờ nay chỉ còn khung sườn, cộng đoàn hành hương hiệp dâng thánh lễ ngoại lịch kính các Thánh Tử đạo Việt Nam trong trại được dựng lên cạnh ngôi nhà thờ bị tàn phá. Khởi đầu thánh lễ, cha chủ tế nhắc đến mảnh đất cộng đoàn đang đứng hôm nay đã có một cuộc hy tế đổ máu làm chứng của cha sở và 500 giáo dân vào năm 1885. Và rồi khởi đầu bài giảng lễ, ngài liên tưởng cái nóng bức của thời tiết mọi người phải chịu hôm nay với ngọn lửa đã thiêu đốt các vị tiền bối tử đạo khi xưa. Trưng lời thơ của thi sĩ Văn Thiên Tường được nhà thơ Nguyễn Công Trứ sử dụng trong bài thơ “Chí Nam Nhi” nổi tiếng: “Nhân sinh tự cổ thùy vô tử? Lưu thủ đan tâm chiếu hãn thanh” (Xưa nay hỏi có ai không chết? Hãy để lòng son chiếu sử xanh), cha so sánh cái chết không oán hận, nhưng đầy yêu thương của những người tín hữu vô danh, nhưng nay lại danh tiếng khắp thế giới với lòng ngưỡng mộ và yêu mến của bao người, ngược lại với những kẻ độc tài độc ác, khi sống dân chúng kinh hãi, khi chết nhắc đến họ tên, người người kinh tởm. Cha giảng lễ mời gọi mọi người sống hiệp thông với Thiên Chúa, nguồn mạch sự sống và tình yêu để sống chứng nhân trong Năm đức tin này.

Niềm vui hiệp thông với các Thánh đang vinh quang trên Thiên đàng được tiếp nối sau thánh lễ trong bữa cơm trưa thanh đạm ấm áp tình con cái Chúa, tình anh em giống nòi. Đáng nói, đã ba năm nay chính quyền xã Đức Phú cử nhiều đại diện đến tham dự. Mặc cho Bàu Gốc ngày nay không còn một mảnh ruộng nào dù ruộng đồng ngày xưa cò bay thẳng cánh, mảnh đất tổ tiên để thờ phụng lại còn bị lấn chiếm, anh chị em vẫn cùng chung sức góp phần làm cho bếp lửa đỏ hồng tình thương mến thương vào ngày tảo mộ truyền thống 20 tháng 3 trong tiết Thanh minh, từ trên 20 năm nay. 

Xin mời Quý Thân hữu vào xem một số hình ảnh ở đây.

Lễ Giỗ Tiền Hiền Tử Đạo 1885

Ngày 20 tháng 03 âm lịch trong tiết Thanh Minh là ngày tưởng niệm các vị chứng nhân trung kiên của giáo xứ Bàu Gốc, gồm có cha sở Jean-Marie Julien Poirier Tân và 400 giáo hữu đã bị thiêu chết vào rạng sáng ngày 16/7/1885 (Tham khảo MEP tại đây). Ngày lễ giỗ này trở thành một ngày hội truyền thống từ lâu. Thánh lễ đồng tế đã được cử hành vào lúc 9g30 bên cạnh ngôi nhà thờ nay chỉ còn trơ vơ khung sườn. Đây là lần đầu tiên có sự hiện diện của hầu hết các cha trong giáo hạt Quảng Ngãi. Và là lần thứ ba có Thánh lễ, kể từ 2010. Đây cũng là lần đầu tiên có sự hiện diện của các nữ tu dòng MTG Qui Nhơn ở hai cộng đoàn Phú Hòa và Quảng Ngãi. Mặc dù đang thời điểm vụ gặt, có đông giáo dân về dự cùng với sự góp mặt đại diện của các giáo xứ trong giáo hạt. (Mời xem hình ảnh tại đây). Lễ giỗ năm nay thật ý nghĩa khi trùng vào tuần bát nhật Phục sinh. Quả như lời Chúa trong Thư Côrintô rằng nếu Đức Kitô không sống lại thì phỏng ích chi cái chết đầy tình yêu mến khác thường của các vị tử đạo, và cũng thật là vô bổ việc chúng ta tưởng niệm các ngài (x. 1Cr 15,17-19).  

Tảo mộ các Thánh Tử đạo giáo xứ Bàu Gốc

Ngày 20 tháng 3 hằng năm trong tiết Thanh minh – năm nay nhằm thứ Hai, 03 tháng 5, 2010 -  là ngày tảo mộ các vị chứng nhân đức tin của giáo xứ Bàu Gốc, giáo phận Qui Nhơn, đã bị thiêu chết trong nhà thờ Bàu Gốc vào rạng sáng ngày 16/7/1885, gồm có Cha Sở Jean-Marie Julien Poirier Tân và 400 trăm giáo dân (x. Poirier/Archives des Missions Etrangères de Paris tại http://archives.mepasie.org/notices/notices-biographiques/poirier-1 ).

Đặc biệt năm nay có thánh lễ đầu tiên được cử hành bên cạnh ngôi nhà thờ nay chỉ còn trơ vơ khung sườn, sau 45 năm kể từ khoảng 1965 Cha Sở Giuse Tô Đình Tiên và giáo dân rời bỏ giáo xứ lánh nạn xuống nhà thờ giáo họ Vĩnh Phú, và cũng đã 35 năm kể từ biến cố 1975. Chúa thương, bầu trời hôm nay dịu mát khác thường, Cha Hạt trưởng Quảng Ngãi, Cha Sở Bàu Gốc, Cha Sở Phú Hòa và Cha Phó xứ Quảng Ngãi cùng hành hương đất thánh với đông đảo anh chị em giáo dân trong giáo xứ gồm 3 huyện: Mộ Đức, Đức Phổ và Ba Tơ, và đại diện các giáo xứ bạn: Châu Me (có hài cốt tử đạo ở Bàu Gốc), Kỳ Tân, Phú Hòa và Quảng Ngãi. Trước hết, vào lúc 9g30 cùng nhau viếng Thánh địa Tử đạo, Lăng Tử đạo, viếng mộ Cha Hai (Cha Sở sau “sát tả”, quen gọi là “Cha Hai”) được an táng trong lòng nhà thờ. Tiếp đến 10g30 hiệp dâng thánh lễ đồng tế lễ ngoại lịch các Thánh Tử đạo VN. Đầu lễ, Cha Hạt trưởng nói ngài rất xúc động trước thời gian quá lâu kể từ năm 1965 đến hôm nay mới có thánh lễ nơi thờ tự này, dưới bóng ngôi nhà thờ đổ nát, tuy nhiên ngài nói mỗi Kitô hữu là một ngôi nhà thờ kiên vững cho đến hôm nay. Hạt giống là các vị tiền hiền đã chịu mục nát trong cuộc bách đạo, nhờ đó đã đâm bông kết trái là chúng ta, hậu duệ của các ngài. Và Cha Hạt cầu chúc cho giáo xứ Bàu Gốc sớm xây dựng lại ngôi nhà thờ trên vùng đất đã thắm đẫm máu các Thánh Tử đạo. Cha Sở Bàu Gốc chia sẻ lời Chúa về niềm hy vọng cuộc sống phục sinh của các vị tiền hiền tử đạo như bà mẹ và bảy người con trong Bài đọc I, trích sách Macabê. Các vị tử đạo đã sống trọn niềm tin cậy vào Chúa, vì thế các ngài “đã cam lòng chịu chết mà không oán hận”, đó là điểm son của các vị tử đạo. Noi gương các vị tiền hiền tử đạo, mỗi Kitô hữu chúng ta sẽ sống yêu thương, tha thứ, đoàn kết lương giáo để làm chứng cho tình yêu của Thiên Chúa. Đến 3g chiều khi mọi công việc đã dọn dẹp xong, Cha Sở mới về lại nhà thờ Vĩnh Phú, cách đó 5 km về phía Đông. Tảo mộ lần này giáo dân đông hẳn lên và ai nấy đều tỏ lộ niềm vui mừng, chắc chắn là nhờ có thánh lễ. Và sau cùng, mọi người hiện diện cùng chung vui trong bữa cơm huynh đệ lúc 11g30 với 20 bàn ăn do sự đóng góp của mỗi gia đình và quà mừng lễ của đại diện các giáo xứ.

Cuộc bách hại của Văn Thân 1885 lan rộng khắp nơi trong tỉnh Quảng Ngãi, nên rất nhiều giáo xứ có mộ các thánh tử đạo, tuy nhiên một số mộ từ lâu không được săn sóc đã bị thất lạc. Văn Bân là tên của một họ đạo cách Bàu Gốc khoảng 7 km về hướng Đông, đã chịu cuộc bách hại trước Bàu Gốc, từ rất lâu không còn giáo dân, mồ mả của các vị tử đạo nay đang được truy tìm. (Mời xem hình ảnh tại đây)

Bài của Linh mục Ghêgôriô Văn Ngọc Anh, Chánh xứ Bàu Gốc.